2009-8-10
Krzyżtopór to zamek w miejscowości Ujazd. Był wzniesiony na początki XVII wieku przez Krzysztofa Ossolińskiego i łączył cechy rezydencji z cechami obronnymi. Wzniesiony został z miejscowego kamienia, na planie regularnego pięcioboku, z pięcioma bastionami, z suchą fosą wokół. Projektantem budowli był zapewne Wawrzyniec Senes, architekt i budowniczy pochodzący z Sent w Szwajcarii.
Ossoliński na budowę wydał kwotę 30
mln złotych. Dla potrzeb budowy powstały kamieniołomy, cegielnie,
warsztaty rzeźbiarskie, kamieniarskie, stolarskie.
Liczby:
Kubatura budynków: 70 tyś. m2
Powierzchnia: 1,3 ha
Długość murów: 700 metrów
Średnia wysokość wałów: 5 – 7
metrów (miejscami nawet 15 metrów)
Zamek zaopatrzony był w niebywałe jak na owe czasy w naszym kraju rozwiązania, np. Krzyżtopór posiadał system wentylacyjny i grzewczy. Zastosowany wewnątrz układ kanałów powodował, że ciepło i świeże powietrze docierało do poszczególnych pomieszczeń. Dla potrzeb gospodarczych zamku stworzono instalację wodociągową. Nad salą jadalną w jednej z wież było akwarium, w którym pływały egzotyczne ryby.
Prawdziwa historia powstania zamku i jego świetności pozostaje wciąż nie do końca znana, co powoduje, że wciąż wokół niego narastają nowe legendy. Jedna z nich mówi o zastosowaniu na zamku symboliki liczb nawiązujących do kalendarza, czyli 365 okien (ile dni w roku), pokoi tyle, ile tygodni; 4 wielkie sale - ile miesięcy, a 4 narożne baszty miały odpowiadać liczbie kwartałów. Jednak brak prawdziwych planów budowy uniemożliwia odtworzenie wizerunku zamku z połowy XVII wieku.